Cypr - informacje praktyczne
Stan: czerwiec 2002. Zastrzegamy sobie
możliwość zmian.
Witamy na Cyprze
Wyspa Wysokie góry i pradawne wioski Nad wyspą
górują przepiękne Troodos, sięgające 2000 m n.p.m. O każdej porze roku
góry prezentują się w odmiennej szacie krajobrazowej. Przyroda najpiękniej
prezentuje się chyba wiosną, kiedy kwitną drzewa owocowe, a pola pokrywają
się soczystą zielenią. Latem, gdy dojrzewają owoce, widać, jak żyzna jest
cypryjska ziemia. Jednak najważniejsze znaczenie dla gospodarki ma
produkcja wina. Jesienią, podczas winobrania, na pola tłumnie wylegają
chłopi i ich pomocnicy, zbierający winogrona do koszy. Ogromne
wrażenie na turystach wywierają górskie wioski. Będąc przejazdem, warto
wysiąść z samochodu i przespacerować się po kilku z nich. Wiele domów
zbudowanych jest z dużych, polnych kamieni, kuchnia znajduje się często na
zewnątrz domu, a posiłki gotuje się nad ogniskiem.
Świadectwa historii Antyczne ruiny i bogate
muzea Na Cyprze znajduje się wiele zabytków pochodzących z
antycznych czasów. Jednak wiele z nich ucierpiało na skutek trzęsień ziemi
lub niefrasobliwości kolejnych pokoleń. Stosunkowo dobrze utrzymane są
groby królewskie w Pafos. Podobne groby wykute w skale znajdują się
również na Bliskim Wschodzie, dlatego archeolodzy przypisywali je
Fenicjanom. Pozostałości z czasów rzymskich znajdują się w Curium,
położonym w pobliżu Limassol, zachowały się antyczne termy, teatr. Wille
rzymskie Dionizosa i Tezeusza zachwycają przepięknymi mozaikami w Pafos.
Pierwsze z nich odkryto zupełnie przypadkowo w 1962 roku. Do dnia
dzisiejszego odkrywa się i udostępnia zwiedzającym kolejne okazy.
Zwiedzających, zainteresowanych światem antycznym, zaskoczy bogactwo barw
i ogromna siła wyrazu tych mających prawie 2000 lat mozaik. Sztukę
antyku, od jej najbogatszej strony, można poznać w muzeach znajdujących
się na wyspie. Zainteresowani sztuką i historią muszą koniecznie udać się
do Muzeum Archeologicznego w Nikozji i zobaczyć zbiory rodziny Pierides w
Larnace. W okresie od ok. 4000 do 2000 lat p.n.e. na Cyprze rozwinęła się
sztuka ceramiczna, która pod względem estetyki do dziś w pełni zasługuje
na określenie "klasycznie piękna".
Bank i wymiana
pieniędzy Walutą cypryjską jest funt cypryjski, w skrócie CY-L
lub CYP, który dzieli się na 100 centów. Banknoty występują w nominałach
20, 10, 5 i 1 funt, a monety: 50, 20, 10, 5, 2 i 1 cent. Pieniądze można
wymienić w banku lub w recepcji, przy czym kurs wymiany w banku jest
korzystniejszy. W większości banków znajdują się także bankomaty.
Uwaga: wypisując kwoty, np. na czeku, należy zawsze pisać: CY-L lub
CYP, dla odróżnienia funta cypryjskiego od funta brytyjskiego.
Agia Napa banki w centrum miejscowości, otwarte
pn.-pt. w godzinach 8.30-12.00 (w sezonie letnim również po południu w
godzinach 16.30-18.30). Larnaka Banki
głównie w centrum miasta i w Larnaca Bay (godziny otwarcia patrz
wyżej). Limassol Banki w centrum
starówki i w miejscowości turystycznej Germasoya (godziny otwarcia patrz
wyżej). Wymiana funta cypryjskiego na inne waluty możliwa jest tylko
na lotnisku, w dni robocze w godzinach 8.00-20.00. Kraj można opuścić
mając przy sobie najwyżej 50 CY-L na osobę.
Godziny
otwarcia sklepów Sklepy czynne są w godzinach 8.30-13.00 i
16.00-19.00. W środowe i sobotnie popołudnia oraz w niedziele i święta
sklepy i banki są nieczynne.
Informacja
turystyczna Informacji turystycznej udziela Cypryjska
Organizacja Turystyczna CTO (Cyprus Tourism Organisation).
Limassol w pobliżu starego portu i w miejscowości
Germasoya, naprzeciwko hotelu Park Beach. Agia
Napa Pomiędzy hotelem Grecian Bay i klasztorem (bezpośrednio
za szkołą). Nikozja Laiki Yithonia (na wschód
od placu Elftherias, tel.: 22/44 33 74.
Larnaka Przy placu Democratic Square, naprzeciwko
hotelu Sun Hall, tel.: 24 1/5 43 22.
Nabożeństwa Agia Napa W
niedzielę o godzinie 8.00 odprawiane są msze prawosławne w kościele
klasztornym. Latem odprawiane są msze
ekumeniczne. Limassol Msze w kościele
rzymskokatolickim (Roman Catholic Church), odprawiane są w niedziele i
święta, o godzinie 8.00 i 9.30. Larnaka W każdą
niedzielę, o godzinie 8.00 i 10.00 odprawiane są msze prawosławne. Ponadto
odprawiane są również msze katolickie i nabożeństwa protestanckie (godziny
jak wyżej).
Napięcie w sieci Wynosi 220 lub
240 V. W obu przypadkach potrzebny będzie angielski adapter. Najczęściej
można go wypożyczyć za kaucją w recepcji hotelowej, jest też do kupienia w
supermarketach.
Poczta/telegram W prawie
każdej recepcji hotelowej można kupić znaczki i nadać pocztę. Czas
dostarczenia przesyłek wynosi od 4 do 6 dni. Hotele nie przyjmują zwykle
telegramów, można je nadać w urzędzie telegraficznym CYTA - Cyprus
Telecommunication (w Agia Napa nie ma urzędu CYTA). Agia Napa Urząd
pocztowy znajduje się nad parkingiem podziemnym naprzeciwko klasztoru
pn.-pt. 7.30-12.00 (w sezonie letnim również po południu) oraz sob.
7.30-12.00. Larnaka Poczta jest za hotelem Sun Hall w budynku
Atrium Zenon, otwarta 8.00-13.00 oraz
17.00-19.00. Limassol Urząd pocztowy znajduje się na starym
mieście przy ulicy Themido, otwarty 8.00-12.00 oraz 16.00-18.00.
Przedmioty wartościowe Pieniądze i
biżuterię należy zdeponować w sejfie hotelowym (najczęściej za opłatą).
Właściciele hoteli na Cyprze, podobnie jak na całym świecie, nie ponoszą
odpowiedzialności za kradzieże w pokojach i na terenie hotelu.
Teatr W sezonie letnim
(czerwiec-wrze-sień), w ruinach archeologicznych Curium i Pafos odbywają
się wieczorami przedstawienia sztuk klasycznych i koncerty. Szczegółowych
informacji na ten temat udzieli Państwu rezydent.
Telefon Trzyminutowa rozmowa z Cypru do Europy
kosztuje ok. 3 CY-L (w urzędach CYTA). Taryfa nocna (21.00-08.00) oraz w
soboty i w niedziele jest o ok. jedną trzecią tańsza. Rozmowy
telefoniczne, zamawiane z hotelu, są o wiele droższe, hotele pobierają
prowizję w wysokości 30-100%! Aby zatelefonować z budki telefonicznej,
będą Państwo potrzebowali karty magnetycznej, którą można kupić za 3, 5 i
10 CY-L we wszystkich bankach, w niektórych supermarketach i na poczcie.
Telefonując, należy wybrać najpierw numer kierunkowy do Polski 0-048,
następnie numer kierunkowy miasta, bez poprzedzającego go zera, i numer
rozmówcy.
Larnaka Tuż za hotelem Sun Hall w budynku
Atrium Zenon, godziny otwarcia: 8.00-13.00 i 17.00-19.00.
Limassol W centrum starówki, przy ulicy Athina.
Agia Napa Nie ma tu urzędu CYTA, niektóre hotele
dysponują telefonami z możliwością bezpośredniego telefonowania.
Poland Direct Telefony z zagranicy do
Polski na koszt abonenta: 08 090 048.
Uwaga! Przez Cypr przebiega pilnie strzeżona granica państwa. W strefie
przygranicznej, szczególnie na wybrzeżu i na wodzie, należy zachowywać się
rozważnie i przestrzegać zakazu fotografowania.
Woda
pitna Do mycia zębów można używać wody z wodociągu. Według
oficjalnych danych jest ona zdatna również do picia, jednak tym, którzy
chcą mieć absolutną pewność, polecamy wodę mineralną, którą można kupić w
każdym barze hotelowym lub supermarkecie.
Komunikacja Autobusy Pomiędzy
miastami i większymi miejscowościami kilka razy w ciągu dnia kursują
autobusy. Nie są one wprawdzie zbyt punktualne, ale za to tanie. W każdym
razie podróżując autobusem będą Państwo mieli niepowtarzalną okazję
przyjrzenia się codziennemu życiu mieszkańców Cypru. Ceny za przejazdy
wynoszą, w zależności od trasy, od 0,40 CY-L.
Service taxi Najpopularniejszym środkiem
transportu na Cyprze są wieloosobowe Service taxi. Kursują one pomiędzy
miastami, ceny za przejazdy są stałe. Service taxi można zamówić z hotelu
lub bezpośrednio w odpowiednim biurze. Taksówki kursują co pół godziny.
Taksówki Cenę za przejazd zwykłą
taksówką należy ustalić przed rozpoczęciem podróży. Taksówki mają postoje
przed hotelami, można je znaleźć również w centrum lub zamówić z hotelu.
Wynajem samochodu W wynajęciu samochodu chętnie pomoże Państwu
rezydent.
Pomoc lekarska W każdej chwili
można za pośrednictwem recepcji wezwać lekarza. Za wizytę w hotelu
pacjenta lekarze pobierają zwykle opłatę w wysokości 30,00-40,00 CY-L.
Mając wykupione prywatne lub dodatkowe ubezpieczenie kosztów leczenia za
granicą, należy poprosić lekarza o wystawienie szczegółowego rachunku za
usługę.
Agia Napa i Protaras dr Photos Photiou, gabinet
znajduje się w Agia Napa, obok Bank of
Cyprus.
Zimne napoje Częstą przyczyną
dolegliwości żołądkowych są zbyt zimne napoje. Nie należy ich pić
szczególnie w upalne dni. Żołądek reaguje też nadwrażliwością na
połączenie oliwy z oliwek i zimnego piwa. Do obiadu lub kolacji polecamy
wino.
Uwaga: słońce! Warto przypomnieć
kilka ważnych reguł, dotyczących przebywania na słońcu: * Należy
stopniowo przyzwyczajać skórę do silniejszego promieniowania.
* Skórę nieprzyzwyczajoną do słońca należy okryć lekką odzieżą
lub stosować krem z silnym filtrem przeciwsłonecznym. * Należy
unikać słońca w południe. * Zawsze należy szukać cienia. Tak
również można się opalić.
Sport Limassol w okolicy hoteli
Limonia, Amathus (również nurkowanie) i Poseidonia istnieje możliwość
uprawiania parasailingu, jazdy na nartach wodnych, windsurfingu,
żeglowania oraz wypożyczenia rowerów wodnych i kajaków. Ponadto niedaleko
hotelu Park Beach znajdują się dwa ośrodki sportowe i kluby żeglarskie (w
pobliżu regionu turystycznego Germasoya). W mieście, często obok hoteli
znajdują się wypożyczalnie rowerów i motorowerów.
Agia
Napa/Protaras Tenis Możliwość gry w tenisa w większych hotelach.
Rower, motorower, rower górski W samej
miejscowości i w pobliżu hoteli jest wiele firm wypożyczających sprzęt.
Jednak ze względów bezpieczeństwa odradzamy wynajem motorowerów itp. Jeśli
mimo to zdecydują się Państwo wypożyczyć np. motorower, prosimy pamiętać,
że na Cyprze jest obowiązek jazdy w kasku ochronnym.
Sporty wodne W hotelach lub na plaży.
Rowery wodne, kajaki, jet-ski, parasailing. Squash W hotelach:
Paschalia, Alion, Golden Coast, Grecian Park, Grecian Bay.
Nurkowanie Jest wiele szkół nurkowania w
Agia Napa i Protaras (Nissi Beach, Mimosa Beach, Capo Bay, Kapetanios,
Golden Coast).
Rowery wodne Można je
wypożyczyć wszędzie w Agia Napa oraz Protaras.
Jazda
konna W rezerwacie przyrody Capo Greco. Larnaka W
centrum miasta mieści się klub tenisowy (korzystanie z kortów za opłatą).
Kilka kilometrów poza miastem (w kierunku Larnaca Bay) znajduje się
ośrodek sportów wodnych. W City Hall, w centrum Larnaki, często
organizowane są imprezy kulturalne i rozrywkowe, np. koncerty, wystawy
itp.
Posiłki i napoje Meze znaczy
wiele Wybierając się do tawerny, należy mieć przede wszystkim dużo
czasu, na Cyprze jada się bowiem powoli i do syta. Nie trzeba obawiać się
pikantnych potraw, dania nie są tu doprawiane dużą ilością pieprzu, zaś
dla całej kuchni charakterystyczne jest używanie przypraw z umiarem.
Jedynym dodatkiem, jakiego używa się obficie, jest oliwa z oliwek, która
wzmacnia smak i aromat przygotowywanych potraw. Magicznym słowem w
cypryjskiej kuchni jest Meze. W przeciwieństwie do menu, które składa się
nieodmiennie z przystawki, dania głównego i deseru, Meze oznacza dużą
ilość pojedynczych potraw, które, miseczka przy miseczce, salaterka przy
salaterce, podawane są na stół. Po wielu przystawkach, najczęściej na
zimno, przychodzi czas na ciepłe dania rybne i mięsne i wreszcie na owoce
i słodkie desery. Taki sposób jadania wprowadza towarzyską atmosferę,
samemu sięga się do miseczek, prosi o oliwki i podaje komuś jogurt albo
paprykę. Jako dodatek do wszystkiego jada się miękki, smaczny chleb.
Talerz za talerzem Podczas Meze nie może
zabraknąć haloumi, twardego sera koziego i owczego, który jada się świeży
lub z grilla. Sosy dodawane do potraw mają gęstą konsystencję. Talattouri
podobny jest do greckiego tzatziki. Tahini to sos sezamowy. Na całym
Bliskim Wschodzie znany jest również bladożółty, bardzo smaczny sos
houmous. Przyrządza się go z rozgniecionego grochu włoskiego, oliwy z
oliwek, czosnku i pietruszki. Nie każdemu będzie za to smakować
taramosalata, mocno doprawiona pasta ze zmielonych krewetek i ziemniaków.
Dolmas to rodzaj greckiego dolmadhes. Z ryżu, pomidorów i pieprzu lub z
ryżu i mięsa siekanego formuje się ruloniki, a potem je podsmaża. Na
koniec owija się je marynowanymi liśćmi winogron. Moussaka to danie z
pieca. Z mięsa siekanego doprawionego ziołami, bakłażana, a czasem także
cukini i pokrojonych w plastry ziemniaków przygotowywany jest suflet.
Tarty ser, który topi się podczas pieczenia, nadaje potrawie pikantny
smak. Również w piecu przygotowuje się tavas. Mięso jagnięce doprawia się
cebulą, winem, oliwą i ziołami, zapieka i gorące stawia na stół. Stifado
to smaczna wołowina lub cielęcina (rzadziej królik), doprawiona cebulą i
cynamonem. Marynowana wieprzowina to afelia. Mięso jest smażone lub
pieczone i doprawione winem i kolendrą. Zdecydowanie orientalny charakter
mają cypryjskie desery, najczęściej bardzo słodkie. Baklavas to ciasto
francuskie z nadzieniem orzechowym, polane miodem i syropem. Rzadziej
można spotkać halvas - grecki grysik. Jednak ukoronowaniem słodyczy jest
loukumi - syrop winogronowy z dużą ilością cukru pudru. Całość przypomina
galaretkę zmieszaną z mielonymi migdałami. Podróżujący po wyspie z
pewnością zauważą stojące na skraju drogi, pomalowane na biało piece
gliniane z dużym czarnym otworem. Gotuje się w nich kleftiko. Do
rozgrzanego pieca wsuwa się ułożoną na blasze jagnięcinę lub wołowinę z
ziemniakami. Danie piecze się w sosie własnym. Dużą sławą cieszą się od
dawna cypryjskie wina. Kto preferuje wina łagodne, ma do wyboru Aphrodite,
Keo Hock, Arsinoe lub White Lady. Ostatnimi laty produkuje się także wina
bardziej wytrawne. Dobrej jakości są np. Graves, Claret 62 i Othello.
Pamiątki Największą popularnością cieszą się
od lat koronki z Lefkary. Już kilkaset lat temu podróżni odwiedzający Cypr
powracali do domów z obrusami i serwetkami. Najsłynniejszym kupcem był
Leonardo da Vinci, który jak głosi legenda nabył na Cyprze obrus na ołtarz
w katedrze mediolańskiej. Sztuka zdobienia haftem tkanin liczy sobie ponad
2000 lat i wywodzi się z Asyrii. Misterne hafty powstają w Lefkarze,
malowniczej wiosce górskiej na południowo-wschodnim krańcu gór Troodos.
Tamtejsze kobiety i młode dziewczyny wystawiają latem krzesła przed domy i
całe dnie spędzają na żmudnej pracy. Znawcy są w stanie rozpoznać we
wzorach wpływy weneckie, perskie i bizantyjskie. Tysiącletnią tradycję ma
również garncarstwo. W sklepach wielu miejscowości wypoczynkowych obok
jaskrawo pomalowanych talerzy, waz i dzbanków, można również znaleźć
oryginalne, gustowne wyroby garncarskie. Inną specjalnością tutejszych
rzemieślników są wyroby ze srebra. Turyści najczęściej kupują broszki,
bransoletki, łańcuszki. Polecamy także kupno okularów, złota, butów,
ceramiki i wyrobów wikliniarskich. Kto przywiązuje dużą wagę do odzieży
szytej na miarę, znajdzie krawca, który uszyje garnitur, koszulę lub
spodnie po umiarkowanej cenie. Można również zlecić wykonanie butów lub
torebki.
Wyciaczka na włąsną rękę wynajętym
samochodem Klasztory i kościoły w zachodniej i centralnej
części gór Troodos Limassol - klasztor Ayia Moni - klasztor Panayia
Chryssorrogiatissa - Dolina Cedrów - klasztor Kykko - Kalopanagiotis -
klasztor Agios Lampadistis - Pedoulas - klasztor Trooditissa - Pano
Platres - Kato Platres. Wycieczka rozpoczyna się wizytą w klasztorze
Ayia Moni. Położony jest on 3 km poniżej klasztoru Chryssorrogiatissa
usytuowanego na wysokości ponad 1000 m. Kościół klasztorny wybudowano w IV
w. na miejscu dawnej świątyni Hery. Należy on do klasztoru
Chryssorrogiatissa, do którego dotrą Państwo po krótkiej podróży.
Następnie skierują się Państwo do Doliny Cedrów z prawie 50 tysiącami
tych szlachetnych drzew, która znajduje się na południowych zboczach
szczytu Tripylos (1500 m). Tereny te są rezerwatem przyrody. Spotkają tu
Państwo muflony (są pod ochroną), cypryjskie owce górskie z potężnymi,
krętymi rogami, hodowane w pobliżu Stavrostis Psokas. Jest to jedyne
miejsce na świecie, gdzie można je spotkać. Następnie udają się
Państwo przez Dolinę Cedrów aż do klasztoru Kykko, największego i
najbogatszego na wyspie. Najbardziej drogocennym przedmiotem w posiadaniu
klasztoru jest cudowna, sprowadzająca deszcz ikona Najświętszej Marii
Panny, namalowana ponoć przez św. Apostoła Lukasza i umieszczona w
wyjątkowo pięknym ikonostasie. W centrum miejscowości Kalopanagiotis
znajduje się drogowskaz, który prowadzi do klasztoru Ayios Ioannis
Lampadistis. Kościół stanowi trzykopułowy kompleks z przepięknymi
freskami, które w wieku XI, XIV i XV naniesione zostały na świeży jeszcze
tynk. Celem kolejnej części wyprawy jest klasztor Trooditissa w
Platres, położony na wysokości 1200 m n.p.m. Poświęcony jest Maryi Matce
Bożej, znanej pod nazwą Madonna Trooditissa. Najcenniejszą relikwią
klasztoru jest Święty Pas obok ikony. Kobiety, które pragną urodzić
dziecko, zakładają go na siebie i modlą się do Najświętszej Dziewicy.
Tu kończy się trasa wycieczki.
Wakacyjny
słowniczek Przydatne słowa Nai/Malista - tak Ohi
- nie Parakalo - proszę Efharisto
- dziękuję Sygnomi - przepraszam Simera
- dzisiaj Avrio - jutro Hthes
- wczoraj
Powitanie/pożegnanie Herete - witaj
(formalnie) Yiassou - witaj (nieformalnie) Kalimera
- dzień dobry Kalispera - dobry wieczór Kalinihta
- dobranoc Pos ise? - Jak się masz? Adio - do
widzenia Powrót do kraju Wszystko dobre, co się dobrze
kończy. Przed wyjazdem z hotelu należy pamiętać o: * wyjęciu z
sejfu hotelowego zdeponowanych w nim rzeczy; * przymocowaniu do
bagażu etykietek z imieniem i nazwiskiem; * opuszczeniu pokoju
zazwyczaj do godziny 12.00, tak aby pozostawić obsłudze hotelu czas na
przygotowanie pokoi dla następnych gości; * uregulowaniu rachunku
w recepcji * sprawdzeniu godziny wyjazdu z hotelu na tablicy
informacyjnej lub w niemieckiej teczce TUI "Ruckreise".
Przepisy celne Dozwolony wwóz towarów
wolnych od cła do Polski:
Wyroby tytoniowe 250 papierosów
lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich
proporcjach.
Alkohol i napoje alkoholowe 1 litr wysoko
procentowego alkoholu powyżej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich lub
5 litrów piwa. Inne towary Rzeczy zwyczajowo traktowane jako
upominki do wartości całkowitej 175 E (oboby powyżej 18l.) - w tym wyrobów
spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyroby winiarskie i
piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych
- nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar,
albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem
napojów alkoholowych.
Informacje dzięki TUI Polska.
Portal Biura podróży SOL-TOURS, 31-012 Kraków, ul. św. Marka 11a
